QR-code scant niet? Oorzaken, oplossingen en de juiste afdrukgrootte

1. Te klein gedrukt voor de afstand

Een telefoon moet elke module (elk klein vierkantje van de code) als een paar pixels kunnen zien. Hoe verder weg, hoe groter de modules moeten zijn. Een code die op je bureau prima scant, kan onleesbaar zijn op een poster aan de overkant van de straat.

Laat je het veld leeg, dan rekent hij met een kort webadres: 29 modules per zijde. Plak wat je code bevat om het eigen aantal te krijgen, of tel de modules langs één zijde van een code die je al hebt.

Hoe de grootte wordt berekend

Elke module krijgt minstens 1/250 van de scanafstand, en de code wordt nooit kleiner dan 2 cm breed. Voor een eenvoudige code van 25 modules kom je zo uit op de gebruikelijke vuistregel: scanbaar vanaf ongeveer tien keer zijn breedte. Daarna komen er aan elke kant 4 modules marge bij.

Het is een vuistregel, geen norm: geen enkele norm legt een grootte per afstand vast, want het hangt af van de camera van de telefoon, het licht en de afdruk. Er zit wat speling in voor een gemiddelde telefoon bij normaal licht. Bij weinig licht, of waar mensen haast hebben, maak je hem groter.

Oplossing: druk hem groter af, of breng de code dichter bij de mensen: op ooghoogte, vlak bij waar ze langslopen. Download voor drukwerk het SVG-bestand: dat blijft op elk formaat scherp, terwijl een klein PNG-bestand dat je opblaast wazig wordt.

2. Weinig contrast, of licht op donker

Scanners zoeken naar donkere modules op een lichte achtergrond. Lichtgeel op wit, grijs op grijs of een kleurverloop dat wegvaagt, geven te weinig verschil. Lichte codes op een donkere achtergrond (omgekeerd) worden tegenwoordig door de camera van veel telefoons gelezen, maar niet door elke scanner-app of oudere telefoon.

Oplossing: een donkere kleur op een lichte. Zwart op wit is het veiligst; een huisstijlkleur werkt als die donker genoeg is. Vertrouw niet op het scherm: test een geprinte versie, want inkt, papier en weinig licht kosten allemaal contrast.

3. Geen marge rond de code

Een scanner herkent een code aan zijn randen. De QR-codenorm (ISO/IEC 18004) vraagt om een lege marge, de “stille zone”, van 4 modules breed aan alle vier de kanten, in dezelfde lichte kleur als de achtergrond. Tekst, een kader of een foto die tot tegen de code loopt, kan voorkomen dat hij wordt gevonden.

Oplossing: houd de marge vrij, en reken hem mee in de grootte: de rekenhulp hierboven doet dat al. Als een vormgever de witte rand wegsnijdt om ruimte te winnen, kan de code op het scherm scannen en op papier mislukken.

4. Een logo dat te groot is voor de foutcorrectie

Een logo in het midden bedekt modules. De code scant toch, dankzij foutcorrectie: extra data waarmee een scanner kan reconstrueren wat ontbreekt. Er zijn vier niveaus, van Laag (ongeveer 7% van de code mag wegvallen) tot Hoog (ongeveer 30%). Een logo dat groter is dan zijn niveau kan opvangen, of een logo op een van de drie grote hoekvierkanten, maakt de code onleesbaar.

Oplossing: kies foutcorrectie Hoog bij een logo, houd het logo ruim onder 30% van de breedte van de code, zet het op een effen vlak, en plaats nooit iets op de drie hoekvierkanten.

5. Te veel data in de code

Hoe meer een code bevat, hoe meer modules hij nodig heeft: van 21 per zijde voor de kleinste tot 177 voor de grootste. Bij hetzelfde afdrukformaat betekenen meer modules kleinere modules, die van ver moeilijker te lezen zijn. Een lang webadres met trackingparameters, of een contactkaart waarin elk veld is ingevuld, geeft een dichte code.

Oplossing: maak de inhoud korter: een korter adres, minder velden. Een korte link (een dynamische QR-code) houdt de code eenvoudig, hoe lang het adres waar hij naartoe leidt ook is. Of druk hem groter af: plak de inhoud in de rekenhulp hierboven om te zien hoeveel groter.

6. Glanzend, gebogen of achter glas

Glanslak, laminaat en glas weerkaatsen licht: een lichtvlek op een deel van de code maakt dat deel onleesbaar. Op een fles of beker buigt de code van de camera weg, en lijken de modules aan de randen samengedrukt. Een code op een scherm kan ook last hebben van weerspiegeling of te weinig helderheid.

Oplossing: een matte afwerking of mat laminaat; bij een etalage de code aan de binnenkant, naar buiten gericht, uit de buurt van reflecties. Houd de code op een gebogen oppervlak smal ten opzichte van de ronding, of zet hem waar het oppervlak het vlakst is. Test hem op de plek waar hij komt, in dat licht.

7. Bekrast, verbleekt of gevouwen

Buiten laat de zon de inkt verbleken; in een winkel slijten vingers hem weg; een vouw loopt dwars door het midden van een flyer. Foutcorrectie vangt een deel daarvan op, maar geen schade aan de hoekvierkanten.

Oplossing: kies voor codes die veel worden vastgepakt of buiten hangen foutcorrectie Hoog en een beschermend (mat) laminaat. Houd de code uit de buurt van vouwen en randen. Is hij versleten, druk hem dan opnieuw: een sticker over de oude is genoeg.

8. Hij scant, maar er opent niets

Leest de telefoon de code wel, maar zie je een foutmelding, een lege pagina of de pagina van iemand anders, dan ligt het niet aan de afdruk: het probleem zit in het adres dat erin staat. Misschien is de website verhuisd, of loopt de code via een dienst die hem heeft uitgezet, vaak aan het eind van een gratis proefperiode. De QR-codechecker laat zien wat een code bevat en wat dat adres vandaag teruggeeft.

Toont de telefoon het adres als tekst in plaats van als link, dan is het waarschijnlijk zonder https:// geschreven: sommige telefoons herkennen het dan niet als webadres.

Over codes die niet meer werken, en wat je kunt doen met een code die al gedrukt is: Verloopt een QR-code? Wat hem kan stoppen, en hoe je dat voorkomt.

Voordat je drukt

• Druk een proefversie af op het echte formaat en scan hem vanaf de echte afstand.
• Probeer twee of drie telefoons, een iPhone en een Android, met de camera-app.
• In het echte licht: een schemerig café, een etalage in de volle zon.
• Controleer waar hij naartoe leidt, via mobiele data, niet alleen via de wifi op kantoor.

Scant één telefoon helemaal geen enkele code: maak de lens schoon, controleer of het scannen van QR-codes aanstaat in de camera-instellingen, of probeer Google Lens.

Vragen

Wat is de minimale grootte van een QR-code?

Ongeveer 2 × 2 cm, voor een kort adres dat van dichtbij wordt gelezen, zoals op een visitekaartje. Van verder weg, of met meer inhoud, moet hij groter zijn: de rekenhulp berekent hoe groot.

Hoe groot moet een QR-code op een poster zijn?

Gelezen vanaf 1 à 2 meter heeft een kort adres zo’n 15 tot 30 cm nodig, inclusief marge. Meer als mensen hem van verder weg lezen.

Heeft een QR-code een witte rand nodig?

Hij heeft een lege marge van 4 modules breed nodig. Die hoeft niet wit te zijn, wel in dezelfde lichte kleur als de achtergrond van de code.

Mag een QR-code gekleurd zijn?

Ja, zolang de code donker is en de achtergrond licht, met sterk contrast tussen de twee.

Waarom scant mijn QR-code op de ene telefoon wel en op de andere niet?

Camera’s verschillen in resolutie en scherpstelling, en scanner-apps vergeven niet allemaal dezelfde fouten: omgekeerde kleuren, een ontbrekende marge, een groot logo. Een code die maar op sommige telefoons scant, zit op het randje: los de oorzaak op in plaats van te rekenen op de beste telefoon.